مجله اینترنتی دیتاسرا
امروز یکشنبه ۲۹ مهر ۱۳۹۷

بررسی تجربی جوشکاری اصطکاکی اغتشاش لب با لب فولاد IF با ضخامت 0.7 میلیمتر

چکیده



جوشکاری اصطکاکی اغتشاشی لب به لب ورق‌های فولادی با ضخامت‌های کمتر از یک میلیمتر به عنوان یکی از چالش‌های مهم سال‌های اخیر بوده است. در این پژوهش جوشکاری اصطکاکی اغتشاشی لب به لب فولاد IF با ضخامت 0.7 میلیمتر به صورت تجربی مورد مطالعه قرار می‌گیرد. بدین منظور اثرات سرعت‌های دورانی و پیشروی ابزار بر استحکام و سختی اتصالات جوشکاری شده بررسی می‌شود. استحکام مکانیکی اتصالات توسط تست کشش تک محوری برآورد می‌شود. همچنین در این مقاله، تحولات ریزساختاری اتصالات جوشکاری شده ورق‌های فولادی IF با ضخامت 0.7 میلیمتر مطالعه می‌شوند. نتایج نشان می‌دهند که با افزایش سرعت دورانی و کاهش سرعت پیشروی ابزار، استحکام کششی اتصالات جوشکاری شده افزایش خواهد یافت. به علاوه با افزایش سرعت‌های پیشروی و دورانی ابزار، سختی ناحیه جوش افزایش می‌یابد. نتایج بررسی‌های ریزساختاری نشان می‌دهند که ریزساختار ناحیه جوش با افزایش سرعت‌های پیشروی و دورانی ابزار بهبود می‌یابد. نتایج به دست آمده از آنالیز پراش الکترون‌های برگشتی نشان می‌دهند که در جهت‌گیری کریستالوگرافی دانه‌ها در سمت چپ ناحیه اغتشاش نسبت به مرکز ناحیه اغتشاش تغییرات عمده‌ای صورت نگرفته است. همچنین نشان داده می‌شود که کسر مرزدانه‌های با زاویه زیاد در مرکز ناحیه اغتشاش نسبت به سمت چپ این ناحیه افزایش یافته است (از 25 درصد به 48 درصد).


نمای مطلب

بررسی تجربی جوشکاری اصطکاکی اغتشاش لب با لب فولاد IF با ضخامت 0.7 میلیمتر



مقدمه



 فرآیند جوشکاری اصطکاکی اغتشاشی‌  توسط مرکز تحقیقات جوش انگلستان ١ در سال  ‌ میلادی تحت عنوان روش اتصال در حالت جامد ارائه گردید و در ابتدا برای اتصال آلیاژهای آلومینیوم به کار گرفته شد  ‌ ‌ ‌  



در این فرآیند ابزار غیر مصرفی در حال دوران که شامل دو قسمت پین و شانه است‌  با وارد شدن در بین دو لبه و سپس حرکت در امتداد مسیر اتصال باعث اتصال آن‌ها می‌شود  فرآیند جوشکاری اصطکاکی اغتشاشی در مقایسه با فرآیندهای جوشکاری حالت مذاب دارای مزایایی از جمله اعوجاج و تنش پسماند کمتر می‌بافثبد  علاوه بر این‌  با توجه به این که در فرآیند جوفثبکاری اصطکاکی اغتشاشی عمل ذوب فلزات اتفاق نمی‌افتد  دمای این فرآیند نسبت به جوشکاری حالت مذاب کمتر بوده که در نتیجه باعث کاهش شیب حرارتی در ناحیه ذوب شده و خواص مکانیکی و کیفیت جوش را بهبود می‌بخشد  ‌       



 جوشکاری اصطکاکی اغشاشی برای اتصال انواع فلزات در صنایع گوناگون از جمله کشتی‌سازی‌  هوافضا  خودروسازی‌  ریلی و     استفاده سشود  ‌ ‌ ‌  در ابتدا برای اتصال فلزات نرم مانند آلومینیوم و منیزیم مورد استفاده قرار گرفت‌  استفاده از این فرآیند برای آلیاژهای با استحکام بالاتر به ویژه فولادها  به دلیل استحکام و سختی بالا و نیاز به ابزاری با گرماسختی زیاد و همچنین هزینه بالای ساخت ابزار  با محدودیت همراه است‌  در سال‌های اخیر محققین مطالعاتی را برای بررسی فرآیند جوشکاری اصطکاکی اغتشاشی انواع فولادها انجام داده‌اند  یکی از تحقیقات صورت گرفته در این زمینه توسط توماس و همکارانش انجام شد و آن‌ها امکان‌پذیری جوشکاری اصطکاکی اغتشاشی ورق‌های فولاد ساده کربنی به ضخامت میلیمتر و فولاد حاوی کروم به ضخامت و  میلیمتر به صورت مشابه و غیرمشابه را مورد ارزیابی قرار دادند  ‌و ‌  اوزکسین و همکارانش به بررسی تحولات ریزساختاری صورت گرفته در جوشکاری اصطکاکی اغتشاشی ورق‌های فولادهای به ضخامت میلیمتر با استفاده از یک ابزار پلی کریستال مکعب نیترید بور پرداختند  آن‌ها نشان داد که دلیل افزایش سختی در ناحیه جوش اتصالات تشکیل فازهای بینیت و مارتنزیت و همچنین ذرات نیترید بور ناشی از سایش ابزار می‌باشد  رینولدز و همکارانش توانستند با استفاده از ابزاری از جنس کاربید تنگستن‌  ورق‌هایی از جنس فولاد زنگ نزن  به ضخامت  ‌   میلیمتر را به صورت موفقیت آمیزی به یکدیگر جوش دهند و مشاهده نمودند که خواص مکانیکی اتصال ایجاد شده بهبود یافته است  مران و همکارانش جوشکاری اصطکاکی اغتشاشی را برای اتصال ورق‌های فولادی زنگ نزن آستنیتی  ‌ضخامت   میلیمتر به کار بردند و مشاهده نمودند که بهترین جوش در سرعت چرخشی  دور بر دقیقه و سرعت خطی  بر دقیقه و زاویه ابزار   درجه و با استفاده از ابزاری از جنس کاربید تنگستن حاصل می‌شود  ‌و ‌  سعید و همکارانش جوشکاری ورق‌های فولاد دو فازی وه‌ ‌ ‌لف‌فا به ضخامت میلیمتر را تحت پارامترهای مختلف جوشکاری به روش اصطکاکی اغتشاشی انجام دادند و نتیجه گرفتند افزایش سرعت جوشکاری منجر به کاهش اندازه دانه‌های فاز در ناحیه اغتشاش بثبده که این امر موجب افزایش سختی و استحکام کششی در این ناحیه می‌شود  ساتیا و همکارانش به مطالعه بر روی اتصال دو ک فولاد زنگ نزن آستنینی  به روش اصطکاکی اغتشاشی پرداختند و مشاهده نمودند که اتصالات انجام شده به روش اصطکاکی اغتشاشی از خواص بهتری نسبت به جوش‌های حالت مذاب برخوردار می‌باشند  ‌   ‌ ‌  ژو و همکارانش به تحقیقی در مورد تاثیر سرعت دورانی ابزار بر خواص مکانیکی و ریزساختاری جوشکاری اصطکاکی اغتشاشی ورق‌های آلیاژ تیتانیوم به ضخامت   میلیمتر پرداختند و دریافتند سرعت دورانی تاثیر زیادی بر ساختار میکروسکوپی و خواص مکانیکی اتصالات دارد  سانگ و همکارانش تحقیقی در مورد خواص مکانیکی و ریزساختاری ورق‌های اینکونل ضخامت  میلیمتر جوش داده شده به روش اصطکاکی اغتشاشی انجام دادند و به این نتیجه دست یافتند که تبلور مجدد دینامیکی در هر شرایطی اتفاق می‌افتد و با انجام آزمایش‌های مکانیکی دریافتند که ناحیه جوشکاری شده نسبت به فلز اصلی از    ‌  استحکام کششی بیشتر برخوردار می‌باشد



 ‌  ‌ ‌  راجاکومار و همکارانش تحقیقی در مورد تاثیر فرآیند جوشکاری اصطکاکی اغتشاشی و پارامترهای ابزار بر روی اتصالات آلیاژ آلومینیوم ضخامت و میلیمتر انجام دادند  آن‌ها به این نتیجه دست یافتند که اتصالاتی که با سرعت دورانی دور در دقیقه‌  سرعت پیشروی  میلیمتر در دقیقه‌  نیروی محوری کیلو نیوتن و با استفاده از ابزار با قطر شانه و  میلیمتر و قطر پین و میلیمتر جوش داده شده‌اند  نسبت به سایر اتصالات از خواص مکانیکی بهری برخوردار می‌باشغد  در تحقیقات انجام شده پیشین که به تعدادی از آن‌ها اشاره شد  محققین فرآیند جوشکاری اصطکاکی اغتشاشی را برای ورق‌های فولادی با ضخامت بیش از و   میلیمتر مورد بررسی قرار دادند  در رابطه با میکرو جوشکاری اصطکاکی اغتشاشی بر روی ورق‌های با ضخامت کمتر از یک میلیمتر نیشیهارا بر روی آلیاژ منیزیم  رضایت بخشی به دست آورده است  ‌و ‌ ‌  همچنین سیالپی و همکارانش روش میکرو جوشکاری اصطکاکی اغتشاشی را برای اتصال آلیاژهای آلومینیوم  ‌ میلیمتر استفاده کردند  ‌ ‌ ‌ ‌  به طور کلی در زمینه اصطکاکی اغتشاشی فولادها  ضخامت حداقل ورق‌های جوشکاری شده در حدود  ‌   میلیمتر بوده است  ‌  جوشکاری ورق‌های نازک  ‌کمتر از یک میلیمتر  به دلیل کاهش ضخامت‌  ناشی از فشار وارده از شانه ابزار محدودیت‌هایی دارد  وجود عیوب میکرونی که معمولا در مورد ورق‌های ضخیم قابل قبول است‌  در مورد ورق‌های نازک مشکل جدی محسوب می‏شنود  ‌ ‌ ‌ ‌  این در حالی اببب که در بسیاری از صنایع از جمله خودروسازی‌  ورق‌هایی با ضخامت‌های کمتر از یک میلیمتر مورد استفاده قرار می‌گیرند و لازم است که این ورق‌های نازک به یکدیگر جوش داده شوند  در این تحقیق از فرآیند جوشکاری اصطکاکی اغتشاشی برای اتصال لب به لب ورق‌هایی از جنس فولاد عاری از عناصر بین نشین   با ضخامت کمتر از   میلیمتر استفاده می‌شود و هدف دستیابی به اتصالی است که در آن استحکام ناحیه جوش از استحکام فلز پایه بیشتر باشد  همچنین در این پژوهش به بررسی اثر سرعت‌های دورانی و پیشروی ابزار بر استحکام کششی اتصالات ناحیه جوش پرداخته می‌بثبود  به منظور مطالعه عمیق‌تر نیز بررسی‌های ریزساختاری و متالورژیکی بر روی اتصالات جوشکاری شده انجام می‌شوند  نکته قابل توجه در استفاده از فولاد الس در این پژوهش این است که فولاد م دارای انرژی نقص در چیده شدن بالایی است‌  یکی از عوامل مهم در این پدیده‌  انرژی نقص در چیده شدن است که با تحت تاثیر قرار دادن میزان تجزیه نابجایی‌ها  نرخ صعود و لغزش متقاطلع نابجایی‌ها را تعیین می‌کند و این دو فرآیند مکانیزم‌هایی هستند که معمولا نرخ بازیابی را کنترل می‌کنند  در فلزات با انرژی در نقص چیده شدن بالا مثل فولاد صعود سریع بوده و بازیابی قابل توجهی اتفاق می‌افتد  لذا در حین تغییر شکل شدیدی که در فرآیند جوشکاری اصطکاکی اغتشاشی رخ می‌دهد  به علت وگ بازیابی دینامیکی قابل توجه ناشی از انرژی در نقص چیده شدن بالای فولاد حکس‌  انرژی لازم جهت وق تبلور مجدد کاهش می‌یابد  بر همین اساس در این پژوهش به بررسی جوشکاری اصطکاکی اغتشاشی فولاد کس پرداخته می شود



روش تحقیق ویار تجربی



 با توجه به افزایش دانش و انجام آزمایش‌های مختلف‌  ابزارهای مختلفی با جنس‌های خاص از جمله کاربید تنگستن‌  نیترید بور مکعبی و     که گرماسختی بالایی دارند  به منظور استفاده در فرآیند جوشکاری اصطکاکی اغتشاشی فولادها مورد استفاده قرار گرفته است‌  هندسه ابزار از بخش‌های مهم و تاثیرگذار در این فرآیند می‌باشد و به خصوص در ریزساختار جوش بسیار موش است‌  در این تحقیق از ابزاری با جنس کاربید تنگستن گرید استفاده شده است‌  همچنین تصویر و هندسه ابزار مورد استفاده در این تحقیق در شکل   نشان داده شده است‌  در این تحقیق از ورق‌های  با ضخامت میلیمتر و ابعاد میلیمتر استفاده شده است‌  در جدول   ترکیب شیمیایی و خواص مکانیکی فولاد  مورد استفاده در این پژوهش ارائه شده است‌  فولاد عاری از عناصر بین نشینی‌  جز فولادهایی می‌باشد که کربن و نیتروژن بسیار کمی دارند و در دهه‌های اخیر به صورت ورق‌های نازک در صنعت خودروسازی و تولید قطعات کشش عمیق و هیدروفرمینگ کاربرد گسترده‌ای یافته است‌  اتصال لب به لب این ورق‌ها با ضخامت پایین با استفاده روش‌های جوشکاری ذوبی باعث اعوجاج و به وجود آمدن تنش پسماند در ورق‌ها می‌شود  لذا در این تحقیق روش جوشکاری اصطکاکی اغتشاشی برای اتصال این ورق‌ها مورد بررسی قرار گرفته است‌  با توجه به انجام جوشکاری به صورت لب به لب‌  فیکسچری با گیره‌های تسمه‌ای و یکپارچه برای گیرش بهتر و جلوگیری از جدا شدن ورق‌ها و فاصله گرفتن لبه‌های ورق‌ها در حین نفوذ ابزار به درز جوش و همچنین در حین پیمودن مسیر جوشکاری‌  مطابق شکل ح طراحی و ساخته شده است‌  همان‌طور که در شکل   مشاهده می‌شود از سنگ گرانیت به عنوان صفحه زیرکاری درز جوش استفاده گردیده است‌  دلیل این موضوع این است که در صورت استفاده از صفحات فلزی معمول به عنوان زیرکاری‌  با توجه به ضخامت بسیار کم ورق‌های فلزی‌  به دلیل دمای بالا ناشی از اصطکاک در زیر شانه ابزار و نیروی محوری ابزار  ورق فولادی در قسمت درز جوش به صفحه زیرکاری در چندین نقطه جوش می‌خورد



 به منظور بررسی اثر سرعت دورانی و پیشروی ابزار بر استحکام اتصالات جوشکاری شده‌  ابتدا با استفاده از ترکیبات مختلف سرعت دورانی و پیشروی جوشکاری اصطکاکی اغتشابثبی انجام گردید و پس از انجام تست کشش تک محوری مشخص گردید که با استفاده از سرعت دورانی دور بر دقیقه و سرعت پیشروی ص‌  میلیمتر بر دقیقه اتصال مناسبی بین ورق‌های فولادی ایجاد گردیده است‌  در شکل   تصویر نمونه جوشکاری شده با سرعت دورانی ه‌ه‌اح‌  دور بر دقیقه و سرعت پیشروی  میلیمتر بر دقیقه نشان داده شده است‌  پس از انجام این آزمایش جوشکاری با پارامترهای بیان شده‌  نمونه جدا شده با دستگاه وایرکات در راستای عمود بر خط جوش از این اتصال جوشکاری شده‌  تحت آزمایش کشش قرار گرفت‌  در شکل ال نمونه‌ای از اتصالات ایجاد شده‌  پس از آزمایش کشش تک محوری نشان داده شده است‌  برای اطمینان بیشتر از استحکام اتصال جوشکاری شده و تحت کنترل بودن همه شرایط جوشکاری‌  آزمایش جوشکاری با سرعت دورانی  دور در دقیقه و سرعت پیشروی میلیمتر بر دقیقه دو بار دیگر تکرار شد و نمونه‌های جدا شده از آن‌ها تحت آزمایش کشش قرار گرفتند و در هر دو نمونه جدا شده از اتصالات جوشکاری شده مانند نمونه اولیه‌  شکست در فلز پایه رخ داد  پس از دست یافتن به استحکام مناسب در اتصالات با پارامترهای بیان شده‌  تاثیر سرعت پیشروی و دورانی ابزار با ثابت در نظر گرفتن یک



پارامتر و بررسی اثر پارامتر دیگر بر خواص مکانیکی اتصالات ورق‌های فولادی مورد بررسی قرار گرفت‌  در ابتدا با ثابت گرفتن سرعت پیشروی  ‌  میلیمتر بر دقیقه برای ابزار  سه آزمایش جوشکاری با سه سرعت دورانی دور بر دقیقه انجام شد  انتخاب این سه سرعت دورانی با توجه به نتاچ مناسب حاصل شده  ‌در اتصال جوشکاری شده با سرعت دورانی دور بر دقیقه و سرعت پیشروی  ‌  میلیمتر بر دقیقه‌  و با توجه به محدودیت سرعت‌های دورانی دستگاه فرز مورد استفاده بود  همچنین در ادامه با ثابت در نظر گرفتن سرعت دورانی ه‌ه‌ه‌  دور در دقیقه برای ابزار سه آزمایش



جوشکاری با سه سرعت پیشروی میلیمتر بر دقیقه انجام شد  به منظور بررسی خواص مکانیکی جوش‌های انجام شده از آزمایش کشش تک محوری و میکروسختی استفاده شده است‌  برای انجام آزمایش کشش بر طبق استاندارد دستگاه آزمون کشش هانسفیلد مدل نمونه‌ها با سرعت   میلیمتر بر دقیقه مورد آزمایش کشش قرار گرفتند  همچنین برای انجام آزمایش میکروسختی بر طبق استاندارد با استفاده از دستگاه کوبا  نمونه‌هایی از سطح مقطع جوش‌ها مورد آزمایش میکروسختی با اعمال نیروی  گرم و مدت زمان نشست  ثانیه قرار گرفتند



 



بررسی بروفیل سختی در اتصالات اصطکاکی اغتشاشی فولاد



 با توجه به نواحی مختلف جوش که در این روش ایجاد می‌شود  میزان سختی نیز متغیر می‌باشد  به‌عنوان مثال انتظار می‌رود که در ناحیه متاثر از حرارت میزان سختی نسبت به فلز پایه افزایش یابد  دلیل این امر با توجه به این که ناحیه در معرض حرارت ناشی از این فرآیند بوده و به خاطر این حرارت تحت عملیات حرارتی قرار می‌گیرد  قابل توجیه می‌باشد  در نواحی دیگر ایجاد شده در این روش مانند ناحیه اغتشاش و ناحیه متاثر ترمومکانیکی‌ نیز انتظار می‌رود میزان سختی فلز جوش نسبت به فلز پایه افزایش یافته باشد و علت این امر در این ناحیه با توجه به کار مکانیکی و تغییر شکل پلابشیک انجام شده در این ناحیه توجیه‌پذیر بوده و قابل توضیح می‌باشد  در شکل و نحوه تغییرات سختی در فلز پایه‌  ناحیه متاثر از حرارت‌  ناحیه متاثر ترمومکانیکی و فلز جوش مربوط به نمونه جوش داده شده با سرعت دورانی دور در دقیقه و سرعت پیشروی  ‌  میلیمتر در دقیقه‌  از طریق رسم دیاگرام نشان داده شده است‌  آزمایش میکرو سختی بر روی مقطع نمونه جدا شده از فلز پایه در یک طرف آغاز شده و تا نقطه متناظر در طرف دیگر ادامه می‌یابد  با توجه با افزایش سختی در فلز جوش می‌توان اظهار داشت فرآیند جوشکاری اصطکاکی اغتشاشی باعث افزایش سختی ناحیه جوش در اتصالات لب به لب فولاد  می‌شود



   ‌و  بررسی ریزساختار اتصالات اصطکاکی اغتشاشی فولاد



 پس از انجام آزمایش جوشکاری با سرعت دورانی در دقیقه و سرعت پیشروی  ‌  میلیمتر در دقیقه و دست یافتن به استحکامی بیش از فلز پایه در ناحیه جوش‌  ریزساختار این نمونه جوش داده شده مورد بررسی قرار گرفت و به منظور بررسی ریزساختار نمونه جوش داده شده از میکروسکوپ الکترونی روبشی و میکروسکوپ نوری استفاده شد  در شکل تصویر حاصل از میکروسکوپ نوری مربوط به سه ناحیه فلز پایه‌  ناحیه متاثر



از حرارت‌  ناحیه متاثر ترمومکانیکی و ناحیه فلز جوش به طور همزمان نشان داده شده است‌  همان‌طور که در این شکل دیده می‌شود اندازه دانه در ناحیه اغتشاش نسبت به فلز پایه کاهش چشمگیری داشته است‌  دلیل این موضوع این است که عمل اغتشاش در حین انجام فرآیند منجر به در هم شکسته شدن دانه‌ها شده و لذا ریز شدن دانه‌ها را در پی دارد  به عبارت دیگر  گرمای ایجاد شده ناشی از اصطکاک بین ابزار و ورق‌ها و سیلان پلاستیک شدید ناشی از چرخش ابزار سبب می‌شود تا در حین انجام فرآیند  تبلور مجدد دینامیکی رخ داده که منجر به تشکیل دانه‌های نسبتآ ریز می‌شود



 همان‌گونه که در شکل ا مشاهده شد  برخی از نمونه‌های جوشکاری شده در تست کشش تک محوری‌  شکست از ناحیه فلز پایه رخ داده است‌  این موض با توجه به تشکیل دانه‌های بسیار ریز در ناحیه فلز جوش  ‌منطقه اغتشاش یافته‌  و لذا بالا رفتن سختی در این منطقه طبیعی به نظر می‌رسد  در فلز پایه‌  اندازه دانه‌ها بسیار درشت‌تر بوده و لذا در مقایسه با منطقه جوش ناحیه ضعیف‌تری می‌باشد   سختی‌سنجی نیز که در شکل و آورده شده است موید همین  است‌  تصاویر حاصل از میکروسکوپ الکترونی روبشی‌ که با استفاده از دستگاه هیتاچی گرفته شده است نیز در شکل  ارائه گردیده است‌  شکل مربوط به منطقه فلز پایه  ‌ناحیه بدون تغییر  و شکل لابا مربوط به منطقه جوش می‌باشد  کاهش اندازه دانه‌ها در منطقه جوش که متحمل تغییر شکل پلاستیکی شدیدی شده است‌  کاملا مشهود می‌باشد  لازم به ذکر است که اگرچه میزان سختی در ناحیه فلز جوش نسبت



به فلز پایه بیشتر می‌باشد  اما در برخی از نمونه‌ها به علت عدم سیلان کافی فلز پایه‌  انسجام مواد در منطقه جوش ضعیف بوده و به سبب به وجود آمدن عیوب میکرونی‌  شکست از ناحیه فلز جوش رخ داده است‌  به این موضوع در ادامه پرداخته خواهد شد



      آنالیز براش الکترون‌های برکشت‌ی‌ا اتصالات اصطکاکی اغتشاشی



 مطالعات مربوط به مشخصه‌های مرزدانه و مطالعات تغییرات مورفولوژی در نواحی مختلف اتصالات با آنالیز انجام شد  بدین منظور  از یک میکروسکوپ الکترونی روبشی مجهز به بهره گرفته شد  آماده‌سازی کامل نمونه‌ها جهت آنالیز  در ادامه توضیح داده می‌شود



 در ابتدا نمونه‌ها می‌بایستی مانت گرم شوند  پودرهای مورد استفاده جهت مانت گرم از جنس گرافیت بوده و رسانای جریان الکتریکی می‌باشند  پس از انجام مانت گرم‌  نمونه‌ها با خمیر الماس پولیش شده و متعاقب آن توسط محلول کلوئیدی ذرات سیلیکا با ابعاد  نانومتر به مدت ساعت به صورت اتوماتیک  ‌توسط دستگاه پولیش ارتعاشی‌  پولیش شده و پس از انجام آنالیز  داده‌های به دست آمده توسط نرم‌افزار پردازش شدند



     ‌ ‌  تحولات مرزدانه و تغییرات مورفولوژی در مناطق مختلف اتصال



 در شکل ه نقشه‌های قطبی معکوس‌ مربوط به مرکز ناحیه اغتشاش یافته و سمت چپ این ناحیه  ‌درون ناحیه اغتشاش‌  نشان داده شده است‌  در این شکل همچنین مشخصه جهت‌گیری دانه‌های آن‌ها در مثلث پایین شکل نشان داده شده است‌  بسته به جهت‌گیری کریستالوگرافی دانه‌ها نسبت به جهت عمود بر راستای جوشکاری رنگ‌های متفاوتی به خود می‌گیرند



 با توجه به شکل  مشخص است که تقریبآ هیچ‌گونه جهت‌گیری خاصی درون دانه‌ها در اثر فرآیند اصطکاکی اغتشاشی رخ نداده است  ‌وجود رنگ‌های مختلف در تصویر ‌  به علاوه مشخص است که در جهت‌گیری کریستالوگرافی دانه‌ها در سمت چپ ناحیه اغتشاش نسبت به مرکز ناحیه اغتشاش تغییرات عمده‌ای صورت نگرفته است‌



 در شکل و توزیع اندازه دانه‌ها در دو ناحیه مورد بحث‌  یعنی مرکز ناحیه اغتشاش و سمت چپ این ناحیه نشان داده شده است‌  همان‌گونه که در شکل نشان داده شده است‌  در سمت چپ ناحیه اغتشاش اندازه دانه‌ها در حدود   میکرومتر می‌باشد  در حالی که در مرکز ناحیه اغتشاش اندازه دانه‌ها کاهش بیشتری داشته و اندازه دانه‌ها به حدود میکرومتر رسیده است‌  بنا بر نتاچ به دست آمده می‌توان این‌گونه اظهار داشت که در مرکز ناحیه اغتشاش میزان تغییر شکل پلاستیک ناشی از دوران ابزار شدیدتر بوده‌  کرنش بیشتری در این ناحیه متمرکز شده و لذا اندازه دانه‌ها با کاهش بیشتری روبرو بوده است‌  این کاهش اندازه دانه ناشی از وقوع تبلور مجدد دینامیکی در ناحیه اغتشاش می‌باشد  لازم به ذکر است در برخی از



پژوهش‌های صورت گرفته توسط محققان نشان داده شده است که علت اصلی ریز شدن دانه‌ها در منطقه اغتشاش یافته در اثر وقوع بازیابی دینامیکی است و نه تبلور مجدد دینامیکی در حین فرآیند اصطکاکی اغتشاشی  ‌ اما آنچه که ثابت شده است‌  ریز شدن دانه‌ها در اش وق هر دو پدیده بازیابی و تبلور مجدد دینامیکی می‌باشد  آنچه که در مورد این موض لازم به ذکر است آن است که فولاد مورد مطالعه‌  یعنی فولاد اکس دارای انرژی نقص در چیده شدن بالایی است‌  یکی از عوامل مهم در این پدیده‌  انرژی نقص در چیده شدن است که با تحت تاثیر قرار دادن میزان تجزیه نابجایی‌ها  نرخ صعود و لغزش متقاطلع نابجایی‌ها را تعیین می‌کند و این دو فرآیند مکانیزم‌هایی هستند که معمولا نرخ بازیابی را کنترل می‌کنند  در فلزات با انرژی در نقص چیده شدن بالا مثل فولاد صعود سریع بوده و بازیابی قابل توجهی اتفاق می‌افتد  لذا در حین تغییر شکل شدیدی که در فرآیند جوشکاری اصطکاکی اغتشاشی رخ می‌دهد  به علت وق بازیابی دینامیکی قابل توجه ناشی از انرژی در نقص چیده شدن بالای فولاد کس  انرژی لازم جهت وق تبلور مجدد کاهش می‌یابد  ‌‌ ‌



 یکی از معیارهای تعیین وقوع تبلور مجدد در مواد تغییر شکل یافته‌  تعیین مرزدانه‌های زاویه زیاد و زاویه کم می‌باشد  در شکل ‌  توزیع مرزدانه‌های زاویه زیاد  ‌خطوط با رنگ مشکی‌  و مرزدانه‌های زاویه کم  ‌خطوط با رنگ سبز  مربوط به سمت چپ ناحیه اغتشاش یافته و سمت راست این ناحیه نشان داده شده است‌  همان‌گونه که ملاحظه می‌شود و بنا بر محاسبات صورت گرفته از طریق آنالیز تصاویر  کسر مرزدانه‌های زاویه زیاد  ‌عدم انطباق بیش از و  درجه‌  در مرکز ناحیه اغتشاش نسبت به سمت چپ این ناحیه افزایش یافته و از حدود و  درصد به حدود ه‌  درصد رسیده است‌  دلیل این موضح‌  یعنی افزایش کسر مرزدانه‌های زاویه زیاد  پیشرفت بیشتر تبلور مجدد در مرکز ناحیه اغتشاش نسبت به سمت چپ این ناحیه است  ‌  ‌  این مطلب موید مباحث مطرح شده در بالاست که وقوع بیشتر تبلور مجدد موجب تشکیل دانه‌های ریزتر شده است‌



   ‌ ‌  بررسی تاثیر بارامترهای جوشکاری بر استحکام کششی اتصالات



 پس از انجام جوشکاری با سرعت دورانی  دور در دقیقه و سرعت پیشروی ص‌  میلیمتر در دقیقه و دست یافتن به استحکام کافی و مناسب در اتصالات‌  آزمایش‌های جوشکاری بر طبق پارامترهای مشخص شده در جدول‌ انجام شدند  پس از تولید نمونه‌های جوشکاری با پارامترهای تعیین



شده برای بررسی تاثیر سرعت دورانی و سرعت پیشروی ابزار بر استحکام کششی نمونه‌های جوش داده شده‌  آزمایش کشش بر روی نمونه‌های جدا شده در راستای عمود بر خط جوش انجام گرفت‌  همان‌طور که در شکل   مشاهده می‌شود  در آزمایش کشش تک محوری انجام شده‌  شکست نمونه در فلز پایه رخ داد که این مسئله نشان دهنده استحکام بیشتر فلز جوش نسبت به فلز پایه می‌باشد  داده‌های به دست آمده از آزمایش کشش در جدول   ارائه گردیده است‌  با استفاده از داده‌های جدول  ‌  در نمودارهایی که در شکل     نشان داده شده است نحوه تغییر استحکام کششی نمونه‌ها در سرعت پیشروی ثابت  میلیمتر بر دقیقه و در سرعت‌های دورانی دور در دقیقه و همچنین نحوه تغییر استحکام کششی نمونه‌ها در سرعت دورانی ثابت  دور در دقیقه و در سرعت‌های پیشروی میلیمتر در دقیقه نشان داده شده است‌



با توجه به نمودار شکل   می‌توان مشاهده نمود در سرعت پیشروی ثابت میلیمتر بر دقیقه با افزایش سرعت دورانی از دور در دقیقه استحکام کششی نمونه‌ها افزایش یافته است‌  همچنین در سرعت دورانی ساساه دور در دقیقه به دلیل تامین نشدن حرارت کافی و اغتشاش مناسب‌  اتصال انجام شده دارای عیوب حفره در سطح و ریشه جوش می‌باشد  وجود همین عیوب در جوش باعث کم شدن استحکام کششی آن در مقایسه با فلز پایه می‌شود و لذا شکست از فلز جوش رخ می‌دهد  در شکل  تصویر نمونه جوشکاری شده با سرعت دورانی  دور در دقیقه و سرعت پیشروی  میلیمتر در دقیقه و نمونه جدا شده از آن پس از آزمون کشش نشان داده شده است‌  همچنین در نمودار شکل‌    می‌توان مشاهده نمود در سرعت دورانی ثابت و برابر  دور در دقیقه و سرعت پیشروی ابزار از ه تا ه‌ص میلیمتر بر دقیقه‌  استحکام کششی نمونه‌ها با افزایش سرعت پیشروی ابزار ابتدا کمی افزایش و سپس کاهش یافته است‌  این میزان افزایش محسوس نبوده و می‌تواند به دلیل بهبود ریزساختار ماده باشد ولی با ادامه روند  تاثیر عیوب جوش بر بهبود ریزباختار غلبه کرده و باعث افت استحکام کششی جوش شده است‌



بررسی تآثیر پارامترهای جوشکاری بر سختی اتصالات



 به منظور بررسی تاثیر پارامترهای جوشکاری بر روی سختی نمونه‌ها و امکان مقایسه‌ی سختی نمونه‌ها با یکدیگر بر روی ناحیه مرکزی جوش در چندین نقطه در هر نمونه‌  آزمایش میکروسختی انجام شده است‌  از آزمایش‌های میکروسختی انجام شده بر روی ناحیه مرکزی جوش در هر نمونه میانگین گرفته و برای فلز جوش هر نمونه یک سختی واحد در نظر گرفته شده است که با استفاده از این سختی واحد که برای هر نمونه تعیین شده تآثیر سرعت دورانی و سرعت پیشروی ابزار بر روی سختی نمونه‌ها مورد بررسی قرار می‌  گیرد  جدول   میانگین سختی محاسبه شده برای هر نمونه را نشان می‌دهد  برای بررسی تآثیر سرعت دورانی و سرعت پیشروی ابزار بر میکروسختی و نحوه تغییر میانگین سختی ناحیه مرکزی جوش‌  با استفاده از داده‌های جدول   نمودارهایی در شکل    رسم شده است‌  در نموداری که در شکل   ‌ ‌الف نشان داده شده است‌  نحوه تغییر سختی در ناحیه مرکزی جوش نمونه‌ها در سرعت‌های دورانی   دور در  قیقه قابل مشاهده می‌باشد  با بررسی نمودار ترسیم شده مشخص می‌شود که در سرعت پیشروی ثابت میلیمتر بر دقیقه‌  با افزایش سرعت دورانی از ه‌ه‌ه تا ه‌ه‌ص‌  دور در دقیقه‌  سختی نمونه‌ها افزایش یافته است‌



 همچنین در نمودار شکل   ‌ نحوه تغییر سختی نمونه‌ها در سرعت‌های پیشروی میلیمتر در دقیقه نشان داده شده است که در سرعت دورانی ثابت  دور در دقیقه با افزایش سرعت پیشروی از میلیمتر بر دقیقه‌  سختی نمونه‌ها افزایش یافته است‌  افزایش سختی در هر ص نمودار نشان دهنده ریزتر شدن اندازه دانه و بهبود ریزساختار ناحیه جوش می‌باشد  نکته‌ای که باید به آن اشاره شود در تمامی نمونه‌ها  فرآیند جوشکاری اصطکاکی اغتشاشی در فولاد صاص باعث افزایش سختی فلز جوش در مقایسه با فلز پایه شده است‌  تغییر شکل پلاستیک شدید و گرمای حاصل از اصطکاک منجر به تبلور مجدد و به وجود آمدن ساختار ظریف و ریزدانه در ناحیه جوش می‌شود و بر طبق رابطه کوچکتر شدن اندازه دانه‌ها در این ناحیه موجب افزایش سختی می‌شود



  ‌  نتیجه‌گیری



 در این پژوهش به بررسی تجربی جوشکاری اصطکاکی اغتشاشی لبه به لب ورق فولادی با ضخامت میلیمتر پرداخته شد  بدین منظور اثر پارامترهای سرعت دورانی و سرعت پیشروی ابزار بر استحکام کششی و



سختی ناحیه جوش اتصالات جوشکاری شده مورد بررسی قرار گرفت‌  نتایج زیر از این مقاله استخراج گردیدند:



  ‌  با انجام جوشکاری اصطکاکی اغتشاشی لب به لب ورق‌های فولادی  با ضخامت میلیمتر مشخص گردید که می‌توان اتصال جوشکاری بین دو ورق فلزی  با ضخامت کمتر از   میلیمتر ایجاد نمود که در آن استحکام فلز جوش از فلز پایه بیشتر باشد



  ‌  نتایج نشان داد که با افزایش بببرعت دورانی ابزار  ابشحکام کششی نمونه‌ها افزایش یافت‌  همچنین نتیجه گرفته شد که با افزایش سرعت پیشروی ابزار  استحکام کششی اتصالات کاهش می‌یابد



    نتایج نشان داد که با افزایش سرعت‌های پیشروی و دورانی ابزار  سختی اتصالات جوشکاری شده افزایش می‌یابد



    بررسی‌های ریزساختاری نشان داد که در اتصال جوشکاری شده‌  اندازه دانه‌ها در ناحیه جوش بسیار کمتر از فلز پایه بوده و به عبارتی ساختار میکروسکوپی فلز جوش‌  پس از فرآیند جوشکاری بهبود می‌یابد


مشخصات

مشخصات

توسط: مهدی صفری؛ حسین مستعان؛ آرش بختیاری مجله: مجله علمی پژوهشی مهندسی مکانیک مدرس سال انتشار: 1396 شمسی تعداد صفحات: 8 تاریخ درج: ۱۳۹۶/۳/۲۷ منبع: دیتاسرا

لینک دانلود

لینک دانلود

رمز فایل
رمز فایل (در صورت نیاز): www.datasara.com

گسترش LNG در مقیاس کوچک با سرمایه گذاری بخش خصوصی (Expanding Small-Scale LNG with Private Sector Investment)

 مجله in detail (شماره 2، 2017): در حال حاضر با وجود منابع جدید در استرالیا و ایالات متحده شاهد وفور LNG جهت کاربردهای در مقیاس بزرگ هستیم. بازیکنان پیشرو بازار همچون شرکت های نفتی بین المللی و شرکت های نفتی دولتی، همراه با افزایش منابع، علاقه زیادی جهت تولید LNG برای کاربری های در مقیاس کوچک از خود نشان می‎دهند. عوامل اصلی رشد ... [ ادامه مطلب ]

تغذیه کشتی توسط مولد قرار گرفته در خشکی (Cold Ironing)

 مجله in detail (شماره 2، 2017): تصمیمی‎که توسط اسطوره سینمای هالیوود "آرنولد شوارتزنگر" در سال 2006 بعنوان فرماندار ایالت کالیفرنیا گرفته شد، تأثیر چشمگیری بر تجارت شرکت وارتسیلا داشت. وی دستور داد تا به منظور کاهش آلودگی هوا و انتشار گازهای گلخانه ای، سواحل ایالت کالیفرنیا به سیستم برق رسانی از خشکی به کشتی (Cold ironing) مجهز شوند. این تصمیم باعث ... [ ادامه مطلب ]

تولید برق از امواج دریا (Catching the Surge)

 مجله in detail (شماره 2، 2017): در ماه سپتامبر وارتسیلا اعلام نمود که با شرکت AW-Energy جهت تولید برق از امواج دریا همکاری خواهد نمود. تکیه گاه یاتاقان های فلزی، یاتاقانهای کامپوزیتی، محفظه های آب بند لبه ای و کوپلینگ های هیدرولیک مورد استفاده در اولین WaveRoller مقیاس واقعی شرکت AW Energy، توسط وارتسیلا فراهم شده است. تجهیزات مورد استفاده در ... [ ادامه مطلب ]

برق رسانی به شبکه های ایزوله (Powering Isolated Grids)

 مجله in detail (شماره 2، 2017): مجله in detail (شماره 2، 2017): این مطلب به مطالعه بر روی یک نیروگاه برق هیبریدی (مرکب) وارتسیلا (موتورهای احتراق داخلی و ذخیره کننده های انرژی) و ارزش افزوده ای که می‎تواند در اثر صرفه جویی اقتصادی و بالا بردن راندمان برای صاحبان و بهره برداران آن بهمراه داشته باشد می‎پردازد. نیروگاه هیبریدی مورد مطالعه مشتمل بر ... [ ادامه مطلب ]

آشنایی با قراردادهای عرضه LNG در مقیاس کوچک (Decoding Small-Scale LNG Supply Contracts)

 مجله in detail (شماره 2، 2017): همراه با آمدن یک سوخت جدید سؤالی به ذهن متبادر می‎شود: هزینه کردن برای آن تا چه حد منطقی است؟ مقیاس معاملات انجام شده بر روی نفت خام در سطح جهان به گونه ای است که به شفافیت قیمت آن در بازار می‎انجامد. از آنجا که معیارهای سنجش متعدد و تأمین کنندگان فراوانی در بازار وجود ... [ ادامه مطلب ]

توسعه روش طراحی و بهینه‌سازی پارامترهای عملکردی و هندسی بویلر بازیاب حرارتی با سه سطح فشار با بکارگیری تئوری ساختاری
فايل پيوست

چکیده طراحی بهینه و بهبود عملکرد مولدهای بخار بازیاب حرارتی تأثیر قابل توجهی بر بازدهی حرارتی نیروگاه های سیکل ترکیبی دارند. بنابراین، مولد بخار بازیاب حرارتی باید به گونه ای طراحی شود که میزان بازیابی حرارتی را بیشینه نموده و عملکرد کل نیروگاه را بهبود بخشد. در این مقاله، یک روش طراحی و بهینه سازی مولد بخار بازیاب حرارتی با سه ... [ ادامه مطلب ]

مطالعه تجربی متغیرهای فرا‌یند ریخته‌گری مدل فومی فداشونده با استفاده از روش تاگوچی
فايل پيوست

چکیده روش ریخته‌گری مدل فومی فدا شونده، یک روش نوین برای ریخته‌گری قطعات پیچیده می‌باشد که علاوه بر داشتن مزایای فنی و اقتصادی نسبت به روش سنتی دارای مزایای زیست محیطی نیز بوده و از این‌رو مورد توجه ویژه قرار گرفته است. در این پژوهش به بررسی اثر متغیرهای چگالی فوم، دمای ذوب‌ریزی و ویسکوزیته پوشان که از اثرگذارترین متغیرهای فرآیند ... [ ادامه مطلب ]

مقایسه تاثیر چیدمان مختلف تکنولوژی دنده‌های ٧ شکل در افزایش توربولانس جریان و انتقال حرارت در خنک کاری داخلی پره‌های توربین گاز
فايل پيوست

چکیده افزایش دمای گاز ورودی به توربین‌های گازی باعث افزایش قدرت و راندمان حرارتی آن‌ها خواهد شد. با توجه به محدودیت دمایی آلیاژهای مورد استفاده، به‌کارگیری روش-هایی جهت کاهش دمای اجزای توربین گاز به‌خصوص پره‌های توربین، امری ضروری خواهد بود. امروزه تکنولوژی دنده‌های V شکل نیز به علت انتقال حرارت مناسب، مورد توجه محققان و پژوهشگران خنک‌کاری داخلی پره‌های توربین گاز ... [ ادامه مطلب ]

بهبود عملکرد تکنیک روانکاری کمینه در فرایند سنگزنی با استفاده از نانوسیال ترکیبی و ارتعاشات التراسونیک
فايل پيوست

چکیده تکنیک روانکاری کمینه در فرآیند سنگزنی دارای مزایای متعدد فنی و اقتصادی است. این تکنیک نه تنها عملکرد فرآیند سنگزنی شامل یکپارچگی سطح، نیروهای سنگزنی و سایشِ چرخ سنگ را بهبود می‌بخشد. بلکه به دلیل مصرفِ بسیار پایین سیال برشی، تکنیکی سازگار با محیط است. با وجود چنین مزایایی، این تکنیک به دلیل مصرف پایین سیال برشی، دارای مشکل جدی ... [ ادامه مطلب ]

بررسی اثر نصب بالچه متحرک در دیسک گذردهی هوای انتهای چتر فرود
فايل پيوست

چکیده در این پژوهش با اعمال تحریک اجباری در میدان سیال، اثرات استفاده از ابزارهای کنترلی جدید بر رفتار چتر فرود و میزان کارایی آن مورد مطالعه قرار می‌گیرد. مدل‌سازی انجام شده با نرم‌افزار تجاری فلوئنت شبیه‌سازی و تحلیل شده‌است. ابتدا هندسه‌ی کلی پیشنهاد می‌گردد. این شبیه‌سازی‌ها در مورد تأثیر این تحریک بر رفتار جریان، کارایی چتر، نقاط پرفشار چتر اطلاعات ... [ ادامه مطلب ]

فایل اکسل جامع طراحی دیوار حائل (با در نظر گرفتن نیروی زلزله)
فايل پيوست

تک فایل اکسل طراحی دیوار حائل (با در نظر گرفتن نیروی زلزله) دیوار حائل یا سازه نگهبان بنایی است که به منظور تحمل بارهای جانبی ناشی از خاکریز پشت دیوار، سازه ... [ ادامه مطلب ]

پرداخت و دانلود قیمت: 7500 تومان
 مشخصات کلی: 

گروه: اکسل طراحی

2 فایل اکسل مجزا جهت طراحی فونداسیون تجهیزات افقی، قائم و پیت (Air Separation Units, Heat Exchangers, Drums, Pits...)
فايل پيوست

2 فایل اکسل مجزا جهت طراحی فونداسیونهای تجهیزات: Air Separation Units, Heat Exchangers, Horizontal & Vertical Drums, Pits پالایشگاه ها و مجتمعهای پتروشیمی مجموعه هایی متشکل از تجهیزات گوناگون صنعتی هستند؛ تجهیزاتی ... [ ادامه مطلب ]

پرداخت و دانلود قیمت: 9500 تومان
 مشخصات کلی: 

گروه: اکسل طراحی

3 فایل اکسل مجزا جهت طراحی فونداسیون های تجهیزات دینامیک: Compressors & Pumps (reciprocating & centrifugal), Oil-Water Skid
فايل پيوست

3 فایل اکسل مجزا جهت طراحی فونداسیونهای تجهیزات دینامیک: Compressors & Pumps (reciprocating & centrifugal), Oil / Water Skid در ساخت یک مجتمع پتروشیمی تجهیزات متعددی مورد استفاده قرار می گیرد. برخی از ... [ ادامه مطلب ]

پرداخت و دانلود قیمت: 12500 تومان
 مشخصات کلی: 

گروه: اکسل طراحی

دستورالعمل جامع آشنایی با اصول طراحی سکوهای ثابت فلزی دریایی
فايل پيوست

مجموعه دستورالعمل های ارائه شده در دیتاسرا شامل ضوابط و مراحل تحلیل و طراحی سازه های گوناگون صنعتی و بر اساس الزامات مندرج در آیین نامه های معتبر داخلی و ... [ ادامه مطلب ]

پرداخت و دانلود قیمت: 25000 تومان

دستورالعمل کاربردی و گام به گام طراحی سازه های باز بتنی (پایپ رک ها) و فونداسیون
فايل پيوست

مجموعه دستورالعمل های ارائه شده در دیتاسرا شامل ضوابط و مراحل تحلیل و طراحی سازه های گوناگون صنعتی و بر اساس الزامات مندرج در آیین نامه های معتبر داخلی و ... [ ادامه مطلب ]

پرداخت و دانلود قیمت: 15000 تومان

دستورالعمل طراحی سازه های فولادی به روش DIRECT ANALYSIS METHOD بر اساس آئین نامه AISC با استفاده از نرم افزارهای SAP و ETABS
فايل پيوست

مجموعه دستورالعمل های ارائه شده در دیتاسرا شامل ضوابط و مراحل تحلیل و طراحی سازه های گوناگون صنعتی و بر اساس الزامات مندرج در آیین نامه های معتبر داخلی و ... [ ادامه مطلب ]

پرداخت و دانلود قیمت: 12500 تومان

دستورالعمل طراحی فونداسیون های تجهیزات ارتعاشی (چرخشی، رفت و برگشتی)ـفارسی
فايل پيوست

مجموعه دستورالعمل های ارائه شده در دیتاسرا شامل ضوابط و مراحل تحلیل و طراحی سازه های گوناگون صنعتی و بر اساس الزامات مندرج در آیین نامه های معتبر داخلی و ... [ ادامه مطلب ]

پرداخت و دانلود قیمت: 12500 تومان

تقویت کننده ی شبه تفاضلی کلاس-AB برمبنای اینورتر CMOS برای کاربردهای HF
فايل پيوست

 Abstract This paper presents a CMOS inverter-based c1ass-AB pseudo differential amplifier for HF applications using new sim pIe rail-to-rail CMFB circuit. The proposed circuit em ploys two CMOS inverters and the ... [ ادامه مطلب ]

پرداخت و دانلود قیمت: 5000 تومان

روش جاروب رو به عقب، برای حل پخش بار در شبکه های توزیع
فايل پيوست

Abstract A methodology for the analysis of radial or weakly meshed distribution systems supplying voltage dependent loads is here developed. The solution process is iterative and, at each step, loads are ... [ ادامه مطلب ]

پرداخت و دانلود قیمت: 8000 تومان

بازسازی سه بعدی و تشخیص چهره با استفاده از ICA مبتنی بر هسته و شبکه های عصبی
فايل پيوست

Abstract Kernel-based nonlinear characteristic extraction and classification algorithms are popular new research directions in machine learning. In this paper, we propose an improved photometric stereo scheme based on improved kernel-independent component ... [ ادامه مطلب ]

پرداخت و دانلود قیمت: 9000 تومان

ناحیه کاربری

فرمت ایمیل صحیح نمی باشد. ایمیل خود را وارد نمایید.

رمز عبور خود را وارد نمایید.

مجله اینترنتی دیتاسرا
کلیه حقوق مادی و معنوی این وبسایت متعلق به گروه نرم افزاری دیتاسرا می باشد.
ایمیل:
support.datasara[AT]gmail[دات]com

Copyright © 2018