مجله اینترنتی دیتاسرا
امروز پنجشنبه ۱۰ فروردین ۱۳۹۶
Stable And Metastable State

مقدمه: گیبس در مقاله خود در سال 1873 به نام "روشی در توصیف هندسی خواص ترمودینامیکی مواد در سطوح" خلاصه ‌ای ابتدایی از قوانین معادله‌ی جدیدش را معرفی می‌کند که می‌تواند میل فرایندهای طبیعی مختلف را زمانی که اجسام یا سیستم‌ها در تماس قرار می‌گیرند، پیش بینی کند یا تخمین بزند.

با مطالعه واکنش‌های مواد همگن در تماس با هم، مانند اجسام، که در اجزای قسمتی جامد، قسمتی مایع و قسمتی بخار موجود هستند و همچنین با استفاده از نمودار 3بعدی حجم – آنتروپی – انرژی درونی، گیبس می‌توانست 3 حالت پایدار را مشخص کند، حالت پایدار، شبه پایدار و ناپایدار، خواه تغیراتی ایجاد می‌شد یا نمی‌شد. در 1876، گیبس بر اساس این چهارچوب مفهوم پتانسیل شیمیایی را معرفی کرد تا بتوان واکنش‌های شیمیایی و حالت‌های اجسامی را که از نظر شیمیایی متفاوت هستند را محاسبه کرد که در این جا ما به مفهوم  دو حالت پایدار وشبه پایدار می پردازیم.                                        ما می دانیم ذرات علاقه دارند که از پتانسیل شیمیایی بیشتر به پتانسیل شیمیایی کمتر منتقل شوند. به این دلیل، پتانسیل شیمیایی یک تعمیم از پتانسیل‌ها در فیزیک هست مانند پتانسیل گرانشی. مثلا وقتی یک توپ به سمت پایین یک تپه می‌غلتد، از پتانسیل گرانشی بالاتر (ارتفاع بالاتر) به سمت پتانسیل گرانشی پایین‌تر (ارتفاع پایین‌تر) در حرکت است. به همین ترتیب، همزمان با حرکت، واکنش، حل شدن و ... مولکول‌های  آن‌ها همواره بصورت طبیعی از پتانسیل شیمیایی بالاتر به مقدار پایین‌تر می‌روند.

( جهت مطالعه متن کامل این قسمت فایل پیوست را دانلود نمایید. )

اگر  سیستم فیزیکی پیچیده ای پیش رو باشد که پتانسیل آن دارای مینیمم های بسیار باشد. فرض کنید شرایط اولیه ی سیستم  به دام افتادن  در یک مینیمم سطحی  است.  حال فرض کنید  مینیممی  نیمه-پایدار و سطحی دیگر در همان کناراست و یک مینیمم عمیق و پایدار اندکی دورتر. اصطکاک و اتلاف انرژی را هم لحاظ کنید. اگر انرژی اولیه ی سیستم را فقط اندکی بالا ببریم، سیستم از  یک مینیمم بیرون می آید و به دام مینیمم سطحی  دیگر می افتد. اما اگر انرژی نهایی به اندازه ی کافی بالا باشد از مینیمم دوم هم می گذرد و به نقطه پایدار پایدار می رسد. 

حال می خواهیم وارد مفهوم ترمودینامیکی  حالت پایدار (stable) و حالت شبه پایدار (Metastable) شویم و از کاربردهای آن حالت شبه پایدار بگوییم. 

 مفهوم ترمو دینامیکی حالت پایدار (Stable)

پایداری ترمودینامیکی هنگامی اتفاق می افتد که یک سیستم در پایین ترین حالت انرژی خود یا در پایدار شیمیایی با محیط اطراف باشد.این حالت ممکن است پایدار دینامیکی باشد در جاییکه اتم های انفرادی یا مولکولها تغییر فرم میدهند اما تعداد کلی آنها در یک فرم بخصوص پایستار می ماند. این نوع از پایدار شیمیایی ترمودینامیکی برای همیشه باقی می مانند مگر آنکه سیستم تغییر کند. سیستمهای شیمیایی ممکنست شامل تغییراتی در فاز ماده یا یک ست از عکس العمل های شیمیایی شوند. هنگام مراجعه به فاز پایدار در ترمودینامیک معمولا فازی را در نظر می‌گیریم که کمترین انرژی گیبس یا هلمهولتز را در شرایط معین‌ داشته باشد.

بنابراین برای پایدار ترمودینامیکی باید انرژی آزاد گیبس را تعریف کنیم.

انرژی آزاد گیبس کمیتی ترمودینامیکی است که میزان خودبه‌خود انجام شدن یک واکنش را نشان می‌دهد. این کمیت با G نمایش داده می‌شود. انجام یک فرآیند از لحاظ ترمودینامیکی هنگامی امکان‌پذیر است که تغییرات انرژی آزاد گیبس منفی باشد.

( جهت مطالعه متن کامل این قسمت فایل پیوست را دانلود نمایید. )

این فرمول‌ها دربرگیرندهی دو عامل است که در انجام‌پذیری واکنش‌ها در طبیعت مؤثرند: آنتالپی ( انرژی سیستم) و آنتروپی (بی‌نظمی سیستم).

 انتالپی (H) تغییرات انرژی ضمن انجام واکنش را دربرمی‌گیرد. این تغییرات هم انرژی جنبشی راشامل می‌شود و هم انرژی پتانسیل را، به شرط آن که در حین انجام واکنش فشار وارد بر سیستم ثابت باشد.یک واکنش زمانی از نظر انرژی انجام‌پذیر تلقی می‌شود که بر اثر انجام آن انرژی سیستم کمتر شود. به عبارت بهتر سیستم پایدارتر شود. در این صورت تغییرات انتالپی منفی خواهد بود.

اما در اطراف ما بسیاری از واکنش‌ها اتفاق می‌افتند که در آن‌ها سیستم گرما می‌گیرد و انرژی آن افزایش می‌یابد، یعنی تغییرات انتالپی در آن‌ها مثبت است. این گونه واکنش‌ها به علت عامل دوم رخ می‌دهند که آنتروپی نامیده می‌شود و با S نشان داده می‌شود. این عامل نشان‌دهندهی  میزان بی‌نظمی سیستم است و زمانی مساعد است که انجام واکنش سبب زیادشدن بی‌نظمی در سیستم شود. در فرمول انرژی آزاد گیبس عامل S در T ضرب می‌شود که دمای مطلق (کلوین) گاز است، یعنی اثر عامل بی‌نظمی در دمای بالا بیشتر است.

پایدار زمانی برقرار است که انرژی آزاد گیبس حداقل باشد ، یعنی مقدار آن به صفر برسد. هر دو حالت پایدار و شبه پایدار در پایدار داخلی هستند زیرا می‌توانند تمام فضای فاز خود را پوشش دهند و خواص ترمودینامیکی برای حالتهای شبه پایدار همانند حالتهای پایدار بطور یکسان و بطور کامل تعریف می‌شوند. با این وجود، این محدودیت وجود دارد که چگونه می‌توانیم ناحیه شبه پایدار را با توجه به دما، فشار و ترکیب گسترش دهیم.

مفهوم ترمودینامیکی شبه پایدار(Metastable)

بطورکلی وضعیت شبه  پایدار یا  پایدار کم ثبات در سه حالت می تواند اتفاق بیفتد که عبارتند از: به هنگام عبور از فاز مایع به فاز بخار در اثر گرم شدن، هنگام گذر از فاز مایع به جامد دراثرسرد شدن و به هنگام حرکت بخار آب در داخل نازل های همگرا و واگرا و یا همگرا که قبل از بوجود آمدن فرآیند چگالش می تواند اتفاق بیفتد. البته حالتهای اول و دوم بسیار بیشتر از حالت سوم در طبیعت و صنایع مختلف دیده شده است و محصولات کاربردی حاصله از آن دو حالت زیاد می باشد البته انحرافات واغتشاشات که درباره آنها توضیح داده خواهد شد می تواند این وضعیت را به هم بزند ویا بطور کلی حتی این وضعیت را حذف کند و همچنین روابطی که بدست آمده نشان می دهد که درجه سوپرهیت مایع دارای یک مینیمم و یک ماکزیمم مقدار می باشد.

موضوع مورد بحث در ارتباط با پدیده شبه پایدار یا پایدار کم ثبات Meta stable، به مایعات سوپرکولد (Supercold) و مایعات سوپرهیت Superheat که در اثر این پدیده بوجود می آیند و برخی از کاربردهای موارد اشاره شده است.

داﻧﺸﻤﻨﺪان و ﻣﺤﻘﻘﻴﻦ ﻋﻠﻮم ﻣﻜﺎﻧﻴﻚ وﺷﻴﻤﻲ در ﻃﻲ ﺳﺎﻟﻴﺎن ﻣﺘﻤﺎدی ﺑﺨﺼﻮص در ﻧﻴﻤﻪ دوم ﻗﺮن ﺑﻴﺴﺘﻢ ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺮ روی ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻓﺎزی و ﮔﺬار از ﻳﻚ ﻓﺎزﺑﻪ ﻓﺎز دﻳﮕﺮ ﺑﻮاﺳﻄﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺮارت ﻛﻪ اﻛﺜﺮاٌ ﺑﻮاﺳﻄﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﺟﻮﺷﺶ و ﭼﮕﺎﻟﺶ ﻛﻪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺣﺒﺎب و ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻗﻄﺮات ﺑﻮده، در ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ وﺟﻮد وﺿﻌﻴﺖ ﺷﺒﻪ  پایدار در ﻫﻨﮕﺎم ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻓﺎز از ﻣﺎﻳﻊ ﺑﻪ ﺑﺨﺎر و ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻓﺎز از ﻣﺎﻳﻊ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﺪ ﭘﻲ ﺑﺮدﻧﺪ.

ﭘﺪﻳﺪه ذﻛﺮ ﺷﺪه ﻫﻢ در ﻓﻴﺰﻳﻚ ﺳﺎﻳﺰ ﻣﻴﻜﺮو و ﻫﻢ ﻣﺎﻛﺮو در ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ دﻳﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ وﻳﻚ ﺗﻼش ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ در ﺑﻄﻮر آﻫﺴﺘﻪ ﮔﺮم ﺷﻮد و دﻣﺎﻳﺶ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ و درﺿﻤﻦ ﻣﺎﻳﻊ ﻣﻮرد ﺑﺪﺳﺖ آوردن ارﺗﺒﺎط ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﺑﻮاﺳﻄﻪ ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژﻳﻬﺎی ﺟﺪﻳﺪ‬ درﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﻈﻴﺮاﺷﻌﻪ اﻳﻜﺲ، ﺗﺮﻣﻮﻣﺘﺮی ‪ Infrared‬ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ‬ ‫زﻳﺎد، ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺸﺪﻳﺪ ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺲ ﻫﺴﺘﻪ (‪) NMR‬ﭘﺮﺗﻮﻧﮕﺎری ﻧﻮﺗﺮون‫اﻧﺘﻘﺎل ﺣﺮارت از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﻴﻜﺮوﺗﻴﻮﺑﻬﺎ و .... ﺗﺄﻳﻴﺪی اﺳﺖ ﺑﺮ ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﻲ ‫ﻛﻪ اﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪ درﻋﻠﻢ ﻓﻴﺰﻳﻚ ﺳﺎﻳﺰﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ (از ﻣﻴﻜﺮو ﺗﺎ ﻣﺎﻛﺮو )‬دارد‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬.

ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺮﺧﻲ از داﻧﺸﻤﻨﺪان ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺮ روی ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎی‬ ﺟﻮﺷﺶ ﻫﺴﺘﻪای و ﺟﻮﺷﺶ ﻓﻴﻠﻤﻲ درﻳﺎﻓﺘﻨﺪ ﻛﻪ وﺿﻌﻴﺖ ﺷﺒﻪ  پایدار و ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﺎﻳﻊ ﺳﻮﭘﺮﻫﻴﺖ ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ در ﺷﻜﻞ زﻳﺮ ﻧﻴﺰ ﻧﺸﺎن داده ‫ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺗﺒﺪﻳﻞ از وﺿﻌﻴﺖ ﺟﻮﺷﺶ ﻫﺴﺘﻪ ای ﭘﺎﻳﺪار ﺑﻪ‬ وﺿﻌﻴﺖ ﺟﻮﺷﺶ ﻓﻴﻠﻤﻲ ﺑﻮﺟﻮد ﻣﻲآﻳﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ آن ﻧﻘﻄﻪ ﺷﺎر ﮔﺮﻣﺎی اوج ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد و ﺑﻌﺪ از ﻋﺒﻮر از اﻳﻦ ﻧﻘﻄﻪ ﻫﺮ اﻓﺰاﻳﺶ دﻣﺎ ﺳﺒﺐ ‫ﻛﺎﻫﺶ ﺷﺎر ﮔﺮﻣﺎ ﻣﻲﺷﻮد.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

ﻣﺤﻘﻘﻴﻦ در ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎ وﭘﺪﻳﺪه ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﻏﻴﺮ ‫ﻃﺒﻴﻌﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﭘﺨﺘﻦ ﻏﺬاﻫﺎی ﻏﻠﻪ ای ﺑﻪ ﺷﻴﻮه روزن راﻧﻲ ‫ﻓﺮآﻳﻨﺪ ‪ Trigging‬ﻳﺎ اﻧﻔﺠﺎر، ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﮔﺮﻣﺎﻳﺶ ﺣﻠﻘﻮی درﮔﺮدﺑﺎدﻫﺎ ﻳﺎ ﺗﺮﻧﺎدوﻫﺎ، ﻫﻨﮕﺎم ﺣﺮﻛﺖ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻫﺎ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺳﺮدﺳﻴﺮ،‬ ﺣﺮﻛﺖ ﺑﺨﺎر آب در داﺧﻞ ﻧﺎزل ﻫﻤﮕﺮا و واﮔﺮا و..... ﺗﻮاﻧﺴﺘﻨﺪ ﺣﺎﻟﺖ ﺷﺒﻪ  پایدار را ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻛﻨﻨﺪ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬.

ﺣﺎﻟﺖ ﺷﺒﻪ پایدار ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺳﻮﭘﺮﻫﻴﺖ

ﺑﻄﻮر ﻛﻠﻲ ﻫﺮ ﻣﺎﻳﻊ ﻛﻪ در دﻣﺎی ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﻧﻘﻄﻪ ﺟﻮش ﺧﻮدش ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺑﺼﻮرت ﻣﺎﻳﻊ ﺑﺎﻗﻲ ﺑﻤﺎﻧﺪ و ﺑﻪ ﺑﺨﺎر ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻧﺸﻮد ﺑﻪ آن ﻣﺎﻳﻊ ﺳﻮﭘﺮﻫﻴﺖ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد .ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ در دﻳﺎﮔﺮام T-‪P‬ ﺑﺮای ﻳﻚ ﻣﺎﻳﻊ ﺳﻮﭘﺮﻫﻴﺖ و ﺷﺮاﻳﻂ ﺷﺒﻪ  پایدار در زﻳﺮ  ‬‬‫رﺳﻢ ﺷﺪه اﺳﺖ، در دﻳﺎﮔﺮام ‪ P-T‬در اﺑﺘﺪا ﻣﺎﻳﻊ در وﺿﻌﻴﺖﻫﺎی ‪ e‬و‪b ‬ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ و ﻧﻘﻄﻪ ‪ c‬وﺿﻌﻴﺖ ﺑﺨﺎر ﺧﺎﻟﺺ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

( جهت مطالعه متن کامل این قسمت فایل پیوست را دانلود نمایید. )

اﮔﺮ ﻣﺎﻳﻊ  به طور آهسته گرم شود ودمایش افزایش یابد و در ضمن مایع موردﻧﻈﺮ ﻋﺎری ازﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﻧﺎﺧﺎﻟﺼﻲﻫﺎ ﺑﻮده و ﺳﻄﻮح ﺗﻤﺎس ﺑﺎ ﻣﺎﻳﻊ ﻫﻢ ﺻﺎف ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺎﻳﻊ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ در اﺛﺮ ﮔﺮم ﺷﺪن ﺑﻪ ﻧﻘﻄﻪ ‪ c‬ﺑﺮﺳﺪ ﺑﺪون‬ آﻧﻜﻪ ﺟﻮﺷﺶ اﺗﻔﺎق ﺑﻴﻔﺘﺪ. در ﻧﻘﻄﻪ ‪ d‬ﻣﺎﻳﻊ ﺳﻮﭘﺮﻫﻴﺖ ﺑﻮده و ﺷﺮاﻳﻂ ﺷﺒﻪ  پایدار ﺣﻜﻤﻔﺮﻣﺎ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ اﮔﺮ در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ اﻏﺘﺸﺎﺷﺎﺗﻲ در ﺳﻴﺴﺘﻢ وارد ﺷﻮد ﻓﻮراً ﻣﺎﻳﻊ ﺷﺮوع ﺑﻪ ﺟﻮﺷﺶ ﻧﻤﻮده و ﺣﺒﺎﺑﻬﺎی‬ ﻛﺮوی ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﻣﺎﻳﻊ ﺑﻪ ﺑﺨﺎر ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﻲ ﮔﺮدد و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺣﺎﻟﺖ ‪ g وﺳﭙﺲ ‪ e‬ را ﺧﻮاﻫﻴﻢ داﺷﺖ اﻳﻦ اﻏﺘﺸﺎﺷﺎت ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ زﺑﺮی و ﻳﺎ ﺣﺘﻲ وارد ﻛﺮدن ﻳﻚ ﻣﻴﻠﻪ ﻓﻠﺰی ﺑﻪ داﺧﻞ ﻣﺎﻳﻊ و…اﻳﺠﺎد ﮔﺮدد ﺑﻪ اﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ اﻏﺘﺸﺎش ‪ Nucleic‬ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد وﻋﺎﻣﻞ ﺟﻮﺷﺶ را ﻫﺴﺘﻪ ﻣﺮﻛﺰی اﻏﺘﺸﺎش ﻧﺎﻣﻨﺪ ﻣﺎﻳﻌﺎت ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﻳﻄﻬﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ دارای درﺟﺎت ﺳﻮﭘﺮﻫﻴﺖ ﻣﺘﻔﺎوت ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪدرجه سوپرهیت ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از اﺧﺘﻼف درﺟﻪ ﺣﺮارت ﻣﺎﻳﻊ ﺑﻴﻦ ﻳﻚ درﺟﻪ ﺣﺮارت ﺑﺎﻻ و ﻧﻘﻄﻪ ﺟﻮش ﻣﺎﻳﻊ در ﻓﺸﺎر ﻳﻜﺴﺎن ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در   ‫ﺷﻜﻞ ﺑﺎﻻ اﺧﺘﻼف ‪ f‬و ‪ c‬ﻫﻤﺎن درﺟﻪ ﺳﻮﭘﺮﻫﻴﺖ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

در ﻣﻮرد دﻳﺎﮔﺮام ‪ P-V‬ﻧﻴﺰ ﻛﻪ در زﻳﺮ آﻣﺪه اﺳﺖ وﺿﻌﻴﺖ ﺑﺪﻳﻦ  ﺻﻮرت اﺳﺖ وﻗﺘﻲ ﻣﺎﻳﻊ ﻣﻨﺒﺴﻂ ﻣﻲﮔﺮدد در آﻧﺴﻮی ﻧﻘﻄﻪ ‪ B‬و در  دﻣﺎی ﺛﺎﺑﺖ ﻓﺸﺎر اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ وﻗﺘﻲ ﺑﻪ ﻧﻘﻄﻪ D ﻣﻲرﺳﻴم‬ حالت ﺷﺒﻪ  پایدار ﺷﺮوع ﻣﻲﺷﻮد  در ﻃﻮل ﺧﻂ BC‬ ﺳﻴﺴﺘﻢ در  پایدار‬ پایدار نمی باشد  ﺑﻠﻜﻪ در وﺿﻌﻴﺖ  پایدار ﻛﻢﺛﺒﺎت ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ اﮔﺮ ﻓﺸﺎر ﻛﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺎﻳﻌﻲ ﻛﻪ در آﻧﺴﻮی ﻧﻘﻄﻪ ‪ C‬ﻗﺮار دارد ﻧﻤﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺳﻮﭘﺮﻫﻴﺖ ﮔﺮدد. ‬‬‬

( جهت مطالعه متن کامل این قسمت فایل پیوست را دانلود نمایید. )

ﻫﺴﺘﻪ زاﻳﻲ (Nucleation)

هسته زایی فرآیندی است که به واسطه تشکیل هسته ها که منجر به تشکیل یک فاز جدید می شود می باشد و همانطور که قبلاً ذکر گردید انحرافات مختلفی می توانند این وضعیت را بوجود آورندو  بطور کلی دو نوع هسته زایی داریم: همگن  و نا همگن. هسته زایی همگن بوسیله حرارت متمرکز و نوسانات دانسیته در فاز مایع شبه تعادل می باشد چیزی که دسته مولکولها را به طرف بخار شدن هدایت می کنند مانند حالت انرژی. این دسته مولکولها مجدداً توسعه می یابند تا بحالت بخار بحران یا همان جوشش هسته ای برسند  هسته زایی ناهمگن وقتی بوجود م یآید که فاز مایع تماس پیدا کند با فازهای دیگر یا با بدنه خارجی، نظیر سطح حبابهای گازپائین فعالیت م یتواند بوسیله فعالیت کششی سطحی مایع کاهش و یا حتی حذف گردد. رابطه در هسته زایی ناهمگن σ با کشش سطحی (J) میزان هسته زایی  که درآن در یک سطح جامد در زیر آمده است.

( جهت مطالعه متن کامل این قسمت فایل پیوست را دانلود نمایید. )

وﺟﻮد ﻳﻚ ﺳﺪ اﻧﺮژی ﺑﺮای ﻣﺘﻮﻗﻒ ﻛﺮدن اﻳﺠﺎد ﻫﺴﺘﻪ زاﻳﻲ‬‬ ﺑﺨﺎﻃﺮ ﺳﻄﺢ ﻣﺸﺘﺮک ﻣﺎﺑﻴﻦ ﻓﺎزﻫﺎی ﺑﺨﺎر و ﻣﺎﻳﻊ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. اﻧﺮژی آزاد‬‬  ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﻚ ﺣﺒﺎب ﺑﺨﺎر ﻛﺮوی ﺑﻪ ﺷﻌﺎع ‪ r‬در ﻳﻚ ﻣﺎﻳﻊ ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ ‪Gibbs‬ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺮﻣﻮدﻳﻨﺎﻣﻴﻚ ﻛﻼﺳﻴﻚ ﺑﺼﻮرت زﻳﺮ ﺑﺪﺳﺖ ﻣﻲ آﻳﺪ.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

( جهت مطالعه متن کامل این قسمت فایل پیوست را دانلود نمایید. )

محدودیت سوپرهیت

ممکن است پس از مرور کردن مباحث ذکر شده این سوال پیش آید که ماکزیمم درجه سوپرهیت که در یک مایع می تواند بدست آید چقدر است و یا چقدر درجه حرارت یک مایع م یتواند افزایش یابد بدون اینکه جوشش اتفاق بیفتد. یک محدودیت بالای تئوریکی از سوپرهیت دمای بحرانی مایع است. زمانیکه در درجه حرارت بالای نقطه جوش هستیم فاز مایع نم یتواند به مقدار زیادی بوجود آید اگر چه یک دمای ماکزیمم قابل دسترس وجود دارد برای یک مایع قبل از اینکه جوشش اتفاق بیفتد، که محدودیت سوپرهیت نام دارد. آن جالب است بدانیم که تا چه حد رسیدن به (Ts1) محدودیت بالای ترمودینامیکی امکان پذیر خواهد بود. محدودیت سوپرهیت م یتواند برآورده گردد بوسیله تئوری پایداری ترمودینامیکی یا آنالیز هایی که بواسطه دینامیک سایز بحرانی حبابهای بخار می باشد، این محدودیت با استفاده از معادله وندروال به صورت زیر قابل محاسبه است.

( جهت مطالعه متن کامل این قسمت فایل پیوست را دانلود نمایید. )

بعضی از فرآیندهایی شامل پایداری کم ثبات همراه با سوپرهیت

فرآیندهایی زیادی امروزه در صنایع مختلف در جهان وجود دارد که پدیده شب هپایدار در آنها دیده شده است که در زیر نمونه هایی از این موارد ذکر شده است.

• روزن رانی

یکی از مواردی که پدیده شبه پایدار و هسته زایی در آنها دیده شده است فرآیند پختن یا گرم شدن غذاهای غله ای از قبیل انواع برنج و  ، نان، نانهای گندمی، جو، پف فیل تحت فرآیند روزن رانی که یک پدیده یا فرآیند نسبتاً پیچیده ای است که معمولاً در دمای بالا و در رطوبت کم اتفاق می افتد می باشد که همراه با انبساط و برجستگی در محصولات ایجاد شده است و متشکل از چندین فرآیند شامل دگرگونی ساختار بیوپلیمری، تغییر،(Extradite Swell) فاز، هسته زایی، انبساط همراه با برجستگی تولید حبابها که تقریباً بطور مپایداری در بوجود آوردن این پدیده شرکت دارند Kokini.وهمکارانش ( 1992 ) تقریباً فازهای مختلفی را که در آن روزن رانی را شامل می شود شناسائی نمودند که آن پدیده ها بطور خلاصه در شکل،  در زیر نشان داده شده است:که این مکانیزمها در پاراگراف قبل معرفی شدند و آن بدین صورت انجام می پذیرد که ابتدا نیروی برشی بالا همراه با فشار، درجه حرارت بالای داخل اکسترودر منجر به تغییر شکل آردهای غله ای به حالت ذوب و ویسکو الاستیک  (ذوبی که حالت پلاستیک مانند دارد) می شود.

( جهت مطالعه متن کامل این قسمت فایل پیوست را دانلود نمایید. )

• فرآیند داخل موتورهای تزریق مستقیم گازوئیلی

این موتورها که با یک تکنولوژی جدیدی همراه است فرآیند داخل آن بر مبنای پاشش بنزین و فرآیند تبخیر در کمترین زمان ممکن است. دراین موتورها سوختی که تزریق خواهد شد می تواند قبل از تزریق بوسیله انتقال گرما از سرسیلندر و تزریق کننده  (injector   (گرم شود. بنزین گرم شده به آسانی می تواند به  فشاربخاری که بالاتر از فشار سیلندر است برسد در هنگامی که فرآیند تزریق سوخت انجام می پذیرد و در این حالت شرایط شبه پایدار حکمفرما است و سوخت به صورت سوپرهیت است، اگر این سوخت سوپرهیت با فشارکمی که درقسمت سیلندر موتور می باشد مواجه شود قسمتی از سوخت سریعا" به واسطه جوشش ناگهانی تبخیر می شود.

• فرآیند انفجار

یکی دیگر از مواردی که شرایط شبه پایدار مشاهده شده یا (Trigging) است شرایط مربوط به انفجار همراه با فرآیند تبخیر نظیر اکتان، اتانل pretensioner با استفاده از مایعات pretension و… می باشد. این پدیده یا این نوع انفجار در یک فشار منفی صورت می گیرد مایعات ذکر شده به محض رسیدن به یک وضعیت مناسبی از ناپایداری منجر شده و انرژی ذخیره شده شان آزاد می شود.

دانشمندان بر روی این پدیده و همچنین تعیین سرحدهای گسیختگی یا انفجار و مایعات قبل از pretension نتیجه رسید ه اند که ماکزیمم اندازه ممکن از شروع کاویتاسیون برای یک مایع به این منظور بطور مثال برای آب1400 bar و جیوه می تواند بسیار بزرگ به ترتیب در حدود  bar  170باشد. در این وضعیت مواد در حالت شرایط شبه پایدار هستند.

 در چنین حالتی که منجر به انفجار می گردد که همراه با فشارهای موضعی زیاد و درجه حرارت زیادی می باشد می تواند انرژی بسیار زیادی آزاد گردد که همراه با قابلیت تراکم بسیار بالا که می تواند باشد.. TNT حتی در حدود 15 برابر بیشتر از وضعیت نزدیک به حالت انفجاری همگن هنگامی است که بطور استاتیکی و ذاتاً دارای نوسانات بسیار شدیدی باشیم. وسایل ذخیره سازی انرژی در سیال با استفاده از چنین پدیده ای که همراه با شرایط پایداری است می تواند با استفاده از سانتریفوژهای گریز از مرکز که نمونه های از آن در شکل  در زیر نشان داده شده است باشد.

( جهت مطالعه متن کامل این قسمت فایل پیوست را دانلود نمایید. )

• فرآیند سیستم گرمایش حلقوی

یکی دیگر از مواردی که می توان وضعیت پایداری کم ثبات همراه با مایع سوپرهیت را مشاهده نمود در سیستم گرمایش حلقوی می باشد. این سیستم همانطور که در شکل نشان داده شده است دارای یک اواپراتور می باشد که این اواپراتور دارای محفظه احتراق، هسته و شیارهای بخاری لوله پهن در وسط آن و یک سری فیتیله هایی می باشد که در سرتاسر دیواره داخل و محفظه احتراق وجود دارد و مزیت این سیستم بخاطر نیاز داشتن به انرژی ورودی وجود LHP کم برای شروع به کار است و عامل کار کردن سیستم اختلاف فشار در سرتاسر فیتله و در نتیجه وجود گرادیان دما در اطراف آن می باشد .اساس کار آن بطور خلاصه به این صورت می باشد که گرما از طریق محفظه احتراق اعمال می شود به دیوارهای اواپراتور و بنابراین آن اجازه م یدهد سیستم شروع به پمپ کردن کند و سپس در ادامه گرمایش، ایجاد بخار می شود که بخار از شیارهای بخاری خارج و درنتیجه مایع موجود در داخل لوله را گرم کند.

( جهت مطالعه متن کامل این قسمت فایل پیوست را دانلود نمایید. )

• فرآیند داخل بعضی از ژنراتورهای میکرو قطره ای

یکی دیگر از مواردی که پدیده شبه پایدار مشاهده شده است نوعی از ژنراتورهای میکرو قطره ای است که برای تابش پلاسمایی بکار می رود .این ژنراتورها در حقیقت سایزکوچکی از ژنراتورهای قطره ای می باشد که موارد استفاده زیادی امروزه دارند که برخی استفاده های مهم این دستگاهها از قبیل پرینترهای جوهرافشان، دستگاههای رنگ افشان، دستگاههای  writing- direct   دستگاههای تزریق سوخت، صنایع بسته بندی، ، دستگاههای تابش پلاسمایی و غیره می باشد. اما در ارتباط با بحث پایداری کم ثبات ژنراتورهای میکرو قطره ای می باشد که برای تابش پلاسمائی با استفاده از ذرات بسیار ریز سرامیک صورت می گیرد که طرحواره آن در شکل زیر نشان داده شده است که در هنگام پاشش ذرات سرامیک تحت یک فرایند رو به بالا صورت م یگیرد پدیده شبه پایدار و همچنین تراکم شدیدی از نقصهای نقطه ای در آن بعضاً دیده شده است.

( جهت مطالعه متن کامل این قسمت فایل پیوست را دانلود نمایید. )

بعضی از کاربردهای مایعات سوپرهیت

مایعات سوپرهیت امروزه استفاده های گوناگونی در علوم مختلف دارد که در زیر نمونه های از این موارد آمده است :

• تابش ذرات نوترون 

استفاده از مایعات سوپرهیت به منظور تابش ذرات نوترون صورت Glaser اولین بار توسط دانشمندی بنام گرفت ،اساس کار وی استفاده از یک محفظ های که اتاقک حباب بعداً نامگذاری شده بود وی با عبور دادن ذرات انرژی از داخل این محفظه و با کاهش فشار داخل محفظه و با استفاده از مایعاتی  نظیر R-12 و با گرم کردن محفظه و در نتیجه تبخیر نظیر مایع مذکور و ایجاد حبا بها توانست به این موفقیت نائل آید در ضمن لازم بذکر است که هنگامی که مایع در حالت تبدیل به بخار می باشد نیاز است که فشار محفظه ثابت نگه داشته شود.

• تابش ذرات گاما ویونهای سنگین

محققین در ادامه راه دانشمندانی که موفق به تابش ذرات نوترون با استفاده ازمایعات سوپرهیت شدند با استفاده از روشهای مشابه و مایعات سوپرهیت توانستند اشعات گاما را نیز بتابانند. بدین منظور با استفاده از مایع R-114 ، با درجه حرارت اولیه 50 درجه سانتیگراد دما و ادامه گرمایش تا 70 درجه سانتیگراد و تبدیل مایع به بخار و فرآیند هسته زایی این کار میسر شد.

• استفاده از مایعات سوپرهیت در داخل میکروتیوب ها

یکی دیگر ازموارد استفاده مایعات سوپرهیت در داخل میکروتیوب ها در دستگاههای مختلف از جمله مبادله کنهای فشرده گرما از نوع بدون استفاده از سطوح انبساط یافته می باشد. این میکروتیوب ها که قطر آنها عمولا" از سایز 0.6 تا 3 میلیمتر می باشد در این پروسه ضریب انتقال حرارت با افزایش کیفیت بخار و سوپرهیت شدن نزدیک دیواره کاهش می یابد

حالت پایداری کم ثبات همراه با سوپرکولد

آزمایشات نشان داده است که اگر آب را در داخل یک ظرف صیقلی بزرگ خنک کنیم آب به صفر درجه سانتیگراد م یرسد ولی هنوز در داخل یخ تشکیل شده آب وجود دارد اگر به این ظرف با انگشتان ضربه بسیار کوچکی بزنیم این ضربه حکم هسته زایی را دارد،  آب سریعاً یخ بسته و بلورهای یخ در سرتاسر محیط مورد نظر تشکیل می شود به این حالت درترمودینامیک مایع سوپرکولد گفته می شود.

بعضی از فرآیندهایی شامل حالت پایداری کم ثبات همراه با سوپرکولد فرآیندهایی امروزه در در جهان وجود دارد که پدیده شبه تعادل همراه با مایع سوپرکولد در آنها دیده شده است که در زیر نمونه هایی از این موارد ذکر شده است :

• حرکت هواپیماها در مناطق سردسیر

از مواردی که پدیده شبه تعادل همراه با مایع سوپرکولد دیده شده است هنگامی است که هواپیما و یا هر نوع وسیله پرنده دیگری در حال پرواز در قسمت نسبتاً سردسیری و از میان ابرها می باشد و دمای محیط بین 0 تا 10-  باشداست.در این هنگام قطرات آب بخصوص در برخورد با بالهای هوا به سرعت یخ زده و قطراتی نیز در این حالت تشکیل می شود که به آنها قطرات سوپرکولد گفته می شود و سایز این قطرات از رنج 30 تا400 میلی متر باشد کوچکتر از سایر قطرات باران بوده و بزرگتر از سایز قطرات ابری می باشد. مطالعات نشان داده است که یخ بستن قطرات باران و یا ابری در هوا نتیجه تغییرات که بواسطه افت انرژی است یا وقتی که هواپیما در شرایط جوی مذکور از باند بلند م یشود. به دلیل اینکه تغییرات درجه حرارت اتمسفر وابسته به پارامتر ارتفاع می باشداین شرایط یخ بستن فقط در یک لایه نسبت نازکی بوجود می آید.

• حرکت کشتی ها وزیردریایها در آبهای سرد ونزدیک قطبها

حالت مشابه با حالت قبلی که می تواند اتفاق بیفتد بواسطه حرکت زیر دریایی ها یا کشتی ها در آبهای سرد و قطبها می تواند اتفاق بیفتد که در این حالت به هنگام عبورکشتی ها بخصوص از میان یخها می تواند منجر به تشکیل پدیده شبه پایدار گردد.

• گردبادها وترنادوها 

یکی دیگر از حالتهایی که محققین نشانه ای از پدیده شبه پایدار را در آن مشاهده کرد ه اند در گردبادها یا ترنادوها می باشد بطوریکه یکی از محققین گردبادها را به بندرگاه مایعات سوپرکولد تشبیه کرده است.

کاربردهای مایعات سوپرکولد

Cryogen ها نیز همچون مایعات مایعات سوپرکولد ویا همان سوپرهیت امروزه استفاده های گوناگونی در علوم مختلف دارد که در زیر نمونه هایی از این موارد آمده است:

 سرد کردن تجهیزات آزمایشگاهی 

 یکی از کاربردهای مایعات سوپرکولد یا همان Cryogen استفاده از آنها برای سرد کردن در بعضی از تجهیزات در آزمایشگاه می باشد مدلهای شتاب دهنده مافوق هادی و مغناطیسهای experimental-area  کاربرد نخواهند داشت مگر اینکه توسط  مایعات سوپرکولد همچون مایع هلیم تا درجه حرارتهای برودتی سرد گردند.

• سرد کردن دستگاههای عکسبرداری

یکی دیگر از این موارد کاربرد مایعات سوپرکولد در دستگاهها و سیستمهای سردکننده ای است که برای سرد کردن دستگاههای عکسبرداری Near-Infrared Camera   and spectrometer  Multi-object و یا همان   NICMOS بکار می رود.

NICMOS دستگاهی است که شامل سه دوربین فیلمبرداری می باشد که از موضوعات بسیار عریض می توانند عکسبرداری کنند همچنین از مسافتهای طولانی نظیر ابرها و حتی ستارگان و سیارات و حتی از NICMOS  به عنوان یک اسپکترومتر، تاج نگار ویا قطب سنج  استفاده کرد.

 حالت پایداری کم ثبات و بخارفراسرد( Subcold)

فرض کنید یک نازل همگرا و واگرا داریم اگر بخار آب در داخل این نازل حرکت کند آنچه انتظار می رود اینست که در قسمت واگرا و مثلاً در در مقطع a شکل  زیر چگالش رخ دهد. اما آزمایشات نشان داده است که در مقطع a چگالش رخ نداده بلکه این چگالش در مقطع b  رخ می دهد

 در نزدیک  مقطع b وقتی اولین قطره چگالش می یابد سریعاً تمام مقطع شروع به چگالش می کند که به این حالت شوک چگالش یا Condition Shock گویند بنابراین در این حالت وجود اولین قطره حکم Nuclei را خواهد داشت که موجب  می گردد تمام مقطع سریعاً چگالش کند.

البته همانطور که قبلاً ذکر شد اغتشاشات  می تواند باعث از بین رفتن وضعیت هسته زایی و یا زودتر بوجود آمدن آن گردد که در این مورد هم اغتشاشاتی از قبیل زبری مابین قسمتهای b و a  همچنین تزریق قطره به بخار موجود در قسمت  a و b می تواند سبب رخ دادن سریعترچگالش گردد که اغتشاشات ذکر شده حکم  nuclei را دارند این حالت بخارفراسرد نیز نامیده می شود.

 فرآیند شامل پدیده شبه پایدار همراه با بخارفراسرد و کاربردهای آن 

یکی از مواردی که در آن پدیده شبه پایدار مشابه با وضعیتی که در قسمت های قبل بیان شد مشاهده شد متدی بود که در آن از نازل های همگرا و واگرا یا نازل های همگرا برای ایجاد وبرش قطرات مایع استفاده شد.

 در این متد با استفاده از یک نازل همگرا 6 درجه، با مساحت گلوگاه در حدود 4.45 مترمربع وبا یک سوزن در خروجی نازل با قطر0.04 میلی متر بود   و  قسمت داخلی نازل پلاستیکی بوده و درانتها یک پی پت از اپوکسی رزین شده ساخته شده است که در شکل زیر بصورت شماتیک نشان داده شده است.

( جهت مطالعه متن کامل این قسمت فایل پیوست را دانلود نمایید. )

در این فرآیند مایع الکل از درون نازل جریان می یابد و سپس با عبور از سوزن به طرف تونل تست هدایت می شود و جریان هوا با سرعت نزدیک به سرعت صوت درقسمت بالای تونل تست عمودبر جریان مایع می دمد که این جریان هوا هم قطرات مایع تولیدی را برش داده و هم آنها رابه داخل تونل تست هدایت کند.

 وجود سرعتهای ناچیز در نوک سوزن سبب تولید قطراتی به قطر0.1 میلی متر می گردد که تعداد قطرات تولیدی می تواند در عدد ماخ 0.85 در نقطه ای که آنها وارد قسمت تونل تست می شود.

زمانی که قطره از قسمت خروجی نازل عبور نموده و سپس از داخل سوزن وارد تونل می شود در اثر جریان پائین دست پس از شوک در داخل شیپوره، نقطه جوش موضعی پائین می آید که متعاقب آن فشار موضعی کاهش می یابد. بنابراین پائین آمدن نقطه جوش موضعی مهمترین عامل سوپرهیت شدن و پدید آمدن شرایط شبه پایدار در این متد می باشد و موارد استفاده هایی که از این متد پیش بینی شده است استفاده از آن برای تنظیم فشار هوای داخل سفینه ها و هواپیماها می باشد.

با توجه به مطالعات و تحقیقاتی که تاکنون در مورد پدیده شبه پایدار و موارد ناشی از آن صورت گرفته است می توان نتایجیی که در زیر  می آید را برداشت نمود :

• فرآیندهایی که درآن پدیده شبه پایدار منجر به وضعیت شرایط سوپرهیت یا سوپرکولد شده، چه در طبیعت وچه در صنایع مختلف دیده شده است یا می تواند اتفاق بیفتد بسیار زیادتر از حالتی از این پدیده است که منجر به وضعیت بخار فراسرد شده است که تاکنون این وضعیت فقط در هنگام عبور بخار از نازلهای همگرا یا همگرا و واگرا دیده شده است.

( جهت مطالعه متن کامل این قسمت فایل پیوست را دانلود نمایید. )

• در بعضی موارد و صنایع لازم است که شرایطی تعبیه گردد تا از بوجود آمدن شرایط سوپرهیت یا سوپرکولد عمدتاً به خاطر صرفه جوئی در زمان جلوگیری شود و در بعضی موارد هم بخاطر موارد کاربردی این موارد لازم است شرایطی  تعبیه گردد که این حالت تداوم داشته باشد .

منابع

1.مطالعه پدیده تعادل کم ثبات و Nucleation و کاربردهای این موارد(مهندس فرشید مردکاری 1؛ دکتر سیروس آقا نجفی 2)

[2] W.C.Reynoldes and H.C. Perkins , “Engineering thermodynamics”,. 2nded McGraw- Hill Book Co , NewYork 1977 

[3] E.Sonntag and G.J. Van Vailen , “Introduction to thermodynamics”, Classical and Statistical , 2nded, New York ,1982

[3] http://en.wikipedia.org/wiki/Metastability

[4] http://www.tulane.edu/~bmitche/book/thermo.html


مشخصات

مشخصات

توسط: سهیلا بیگدلی درج در دیتاسرا: ۱۳۹۴/۷/۱۹ منبع: دیتاسرا

خرید محصول

خرید محصول

عنوان: Stable And Metastable State حجم: 406.31 کیلوبایت فرمت فایل: docx قیمت: 1500 تومان رمز فایل (در صورت نیاز): www.datasara.com

فرمت ایمیل صحیح نمی باشد.

گروه نرم افزاری دیتاسرا www.datasara.com

مطالب پیشنهادی
متأسفانه موردی یافت نشد.
ناحیه کاربری

فرمت ایمیل صحیح نمی باشد. ایمیل خود را وارد نمایید.

رمز عبور خود را وارد نمایید.

گزیده ها
پرواز با اتومبیل پرنده: اتومبیل تی‌اف-ایکس مجوز پرواز گرفت
گزیده های پر بیننده ترین اخبار روز و هفته
جشن کریسمس در نقاط مختلف جهان (+عکس)
گزیده های وبگردی و اخبار جذاب
بازیافت ماشین های قدیمی به روشی نو!
گزیده های وبگردی و اخبار جذاب
لوکس ترین خودروهای دنیا در نمایشگاه اتومبیل لس آنجلس (+عکس)
گزیده های پر بیننده ترین اخبار روز و هفته
مجله اینترنتی دیتاسرا
کلیه حقوق مادی و معنوی این وبسایت متعلق به گروه نرم افزاری دیتاسرا می باشد.
Copyright © 2015